Jerzykowa Budka

JERZYKI WEBCAM

Na stronie można oglądać jerzyki online na żywo z kamerki umieszczonej w budce.

Kamera znajduje się w jednej z sześciu budek i podgląd jest dostępny w sezonie lęgowym od początku maja do wylotu jerzyków.

Budkę z kamerą zajmuje co roku para o imionach Pati i Kostek.

Wygląd

 

Ptak wędrowny z rodziny jerzykowatych (Apodidae) często mylony z jaskółkami, jest jednak zaliczany do tego samego rzędu co kolibry, z długimi sierpowatymi skrzydłami, należy do najlepszych lotników wśród ptaków. Ich małe nogi nie nadają się do chodzenia, (apus apus - oznacza beznogi) co nie znaczy, że nie potrafią się na nich przemieszczać, robią to jednak nieporadnie, będąc np. w budce, za to idealnie nadają się do czepiania powierzchni pionowych, ponieważ wszystkie cztery palce w ich silnych łapkach są skierowane do przodu. Wydaje się cały czarny, ale z bliska można dostrzec jaśniejsze gardło i czarnobrązowy odcień na skrzydłach. Młode można odróżnić od rodziców po szerszych skrzydłach, jaśniejszym podgardle, jasnych prążkach na czole oraz jasnych obrzeżach piór skrzydeł. Lot szybki, chwilami szybujący, czasami z szybkimi uderzeniami skrzydeł, zwykle wysoko, podczas wieczornych gonitw potrafią zbić się nagle w stado i pędzić z przenikliwym piskiem śriii, jerzyki mogą na krótką chwilę spowolnić lot, szczególnie w miejscach atrakcyjnych do gniazdowania. Brak dymorfizmu płciowego, co oznacza, że trudno odróżnić wygląd pomiędzy samcem i samicą.

 

Długość ciała 16 - 17 cm

Rozpiętość skrzydeł  38 - 40 cm

Waga 36 - 52 g

 

 

Środowisko

 

Jerzyk większą część roku spędza w południowej części Afryki, gdzie zimuje, do Europy przybywa na okres lęgów od maja do sierpnia, kiedy jest pod dostatkiem pożywienia. Większość czasu spędza w powietrzu, lata w poszukiwaniu niedużych owadów, często ponad miastami i sąsiadującymi lasami, korzysta również z bogactwa pożywienia na terenach łąkowych, latając przy tym zaskakująco nisko. Dostępność owadów w dużym stopniu jest uzależniona od pogody. Podczas niesprzyjającej aury i przy utrzymującym się przez dłuższy czas deszczu, ilość „planktonu powietrznego” znacząco maleje i ptakom brakuje pożywienia. Jerzyki potrafią przewidywać zmianę pogody i wcześniej przenoszą się w inne, cieplejsze i bogatsze w pożywienie miejsca. Młode ptaki w gnieździe ograniczają wówczas swoją aktywność życiową, zapadają w letarg i mogą przez długi okres nie pobierać pokarmu. Remonty i ocieplanie budynków oraz zastępowanie starych budynków nowymi, powoduje utratę miejsc lęgowych dogodnych dla jerzyków, dlatego warto poświęcić uwagę jerzykom i wieszać odpowiedniej konstrukcji budki lęgowe. Ponieważ trudno zachęcić je do ich zajmowania, można odtwarzać dźwięki koloni jerzyków z głośnika umieszczonego blisko budki, lub nawet w jej wnętrzu, ptaki reagują wówczas większym zainteresowaniem na nowe miejsca, co potwierdziło się w przypadku mojej budki, gdzie została zajęta już w tym samym sezonie od powieszenia, a przecież wcześniej ptaki nie gniazdowały w tym miejscu.

 

TUTAJ można pobrać plik mp3 z odgłosami jerzyków.

 

Więcej informacji na temat wabienia oraz inny plik mp3 z głosami jerzyków można znaleźć na stronie                 

 http://www.bocian.org.pl/wabienie- 

 

Lęgi

 

Jerzyki tworzą trwałe związki monogamiczne, ale jeśli jeden z partnerów umiera, jego miejsce zajmuje kolejny osobnik. Miejsce gniazdowania wybierane jest przez samca i później zajmowane co roku przez tą sama parę. Kopulacja odbywa się w budce, prawdopodobnie może się również odbywać w locie. Lęgi odbywają się w załomach murów, w przestrzeniach stropodachów bloków z wielkiej płyty, poddaszy i dachówek, z dużym zainteresowaniem wybierają miejsca, w których gnieżdżą lub wcześniej gnieździły się inne małe gatunki ptaków, mogą to być miejsca za rynnami, pod parapetami, w budkach dla ptaków itp. Jerzyki budują gniazdo ze schwytanych w locie piór i źdźbeł, które zlepiają w gnieździe śliną w małą płaską miseczkę. Dopiero pod koniec maja czasem później, w gnieździe składają 2, rzadziej 3 białe podłużne jaja o wadze 3,5 grama. Obowiązki inkubacji są dzielone równo pomiędzy samcem i samicą. Po ok. 18 dniach wykluwają się nagie i ślepe pisklęta, które po paru dniach pokrywają się niebieskoszarym puchem. Dorosłe osobniki łapiąc owady, gromadzą je w specjalnym wolu i dopiero po ich napełnieniu lecą nakarmić młode. Pisklęta prosząc o pokarm, nie otwierają dziobów jak to robią np. wróblowate, ale skubią pióra na szyjach rodziców, na ten sygnał rodzice wpychają im głęboko do gardła kulkę owadów złapanych wcześniej w locie. Młode pozostają w gnieździe ok. sześciu tygodni, więc stosunkowo długo jak na gniazdowniki. Wyrośnięte opuszczają gniazdo podczas nieobecności rodziców i nie powracają już do swojego lub sąsiedniego gniazda. Po jego opuszczeniu stają się całkowicie niezależne i zdolne do nieustannego lotu potrafią przelatać swoją dobową normę kilkuset kilometrów.

Jerzyk zwyczajny, jerzyk (Apus apus)

Jerzyk w innych językach:

 

Angielski       - Common Swift

Niemiecki       - Mauersegler

Holenderski   - Gierzwaluw

Francuski       - Martinet noir

Węgierski       - Sarlósfecske 

Hiszpański     - Vencejo común

Włoski            - Il rondone comune

Słowacki         - Dazdovnik

Czeski             - Rorýs obecný

Duński             - Mursejler

Norweski         - Tårnseiler, Tårnsvale

Chorwacki       - Crna čiopa

Portugalski      - Andorinhão-preto

Fiński               - Tervapääsky

Szwedzki         - Tornseglare

Grecki              - (Κοινή) Σταχτάρα, Σταχτάρα

Arabski           - لسمامة, السمامة رقيعي، خطاف, السمّامة

Rosyjski           - Черный стриж

Szkielet jerzyka Common Swift

Copyright © 2013 - 2016 by Mirosław Krynda  Jastrzębie Zdrój  Poland

Główna

WebCam

Wspieraj nas

serce-ruchomy-obrazek-0407